Jak liczymy?
Najpierw objętość: powierzchnia razy grubość warstwy. Jeśli materiał będzie zagęszczany albo osiądzie, doliczamy odpowiedni procent – z wywrotki trzeba przywieźć więcej luźnego materiału, niż zostanie po ubiciu. Na końcu mnożymy objętość przez gęstość nasypową, czyli masę metra sześciennego luźnego materiału.
objętość = powierzchnia × grubość [m] × współczynnik zagęszczenia masa = objętość × gęstość nasypowa
Ile waży metr sześcienny
| Materiał | Gęstość nasypowa | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| Piasek | ok. 1,5–1,6 t/m³ | podsypka pod kostkę, zaprawy, piaskownica |
| Żwir płukany | ok. 1,6–1,7 t/m³ | drenaż, opaska wokół domu, beton |
| Pospółka | ok. 1,8–1,9 t/m³ | podsypki, wyrównanie terenu, beton |
| Kruszywo łamane 0–31,5, tłuczeń | ok. 1,8 t/m³ | podbudowa pod kostkę i podjazdy |
| Grys ozdobny | ok. 1,4–1,5 t/m³ | rabaty, ścieżki, ogrody żwirowe |
| Ziemia ogrodowa | ok. 1,2–1,4 t/m³ | trawnik, rabaty, wyrównanie terenu |
| Kora sosnowa | ok. 0,3–0,4 t/m³ | ściółkowanie rabat |
Gęstość zależy od frakcji i wilgotności – mokry piasek jest wyraźnie cięższy od suchego. Jeśli skład podaje własną wartość, przelicz według niej.
Zagęszczanie – dlaczego trzeba kupić więcej
Luźne kruszywo z wywrotki po przejściu zagęszczarką zmniejsza objętość. Przy podbudowie pod kostkę czy podjazd przyjmij ok. 20% więcej materiału, niż wynika z samej grubości warstwy. Ziemia na trawnik osiada sama, zwłaszcza po pierwszych deszczach – tu wystarczy ok. 10%.
Grubą podbudowę zagęszcza się warstwami po ok. 10 cm. Zagęszczarka nie ubije 30 cm kruszywa za jednym razem – dół warstwy zostanie luźny i nawierzchnia osiądzie.
Typowe grubości warstw
| Zastosowanie | Grubość |
|---|---|
| Podsypka pod kostkę | 3–5 cm |
| Podbudowa pod chodnik | 10–15 cm |
| Podbudowa pod podjazd | 20–30 cm |
| Ziemia pod trawnik | 10–15 cm |
| Grys na rabacie (na agrowłókninie) | 4–5 cm |
| Kora na rabacie | 5–8 cm |
Worki, big-bagi czy wywrotka
Do kilkuset kilogramów wygodniej kupić worki – grys i piasek zwykle po 25 kg, ziemię i korę po 50–80 litrów. Od mniej więcej tony opłaca się big-bag (ok. 1 t) albo dostawa luzem. Przy dostawie wywrotką sprawdź, czy auto wjedzie na posesję i gdzie może wysypać ładunek.